GPS kerfið
Austurvegi 3-5, 800 Selfoss
Sími 412 6900 Fax 482 3914
verksud@verksud.is
Undirsíður
-| Aðalvalmynd
-| Fréttir
-| Verkefni
-| Saga
-| Þjónusta
-| GPS mælingar
-| Starfsfólk (beinir símar)
-| Tæki
-| Aðrir vefir
-| Myndir

CHI flat ironjimmy chooGHD straightenerHerve legerManolo blahnikJimmy chooJuicy couture outlet
Christian louboutinChristian louboutin saleChristian louboutin shoesChristian louboutinJordan shoesRosetta StoneRosetta Stone Spanish
Vibram five fingersVibram five fingers saleSennheiser microphonesShure microphonesNike shoxCoach handbagsTiffany JewelryMoncler jackets
Viðhald heimasíðu
-| Frettir
-| Verkefni
-| Starfsfólk
-| Vefir
-| Myndir
-| Útboð

Veður
Veður á Reynivöllum, Selfossi,
07.09.10 kl 23:18:
Hiti 10.9°C
Raki 76%
Norð austan 2.7 m/s
Loftþ. 1005.2 hPa Stöðugur
Varmi sólar 0 W/m²
Úrkoma dagsins 0.2 mm
Úrkoma nú 0.0 mm/h

Hæsti hiti dagsins 16.3°C kl 12:18
Lægsti hiti dagsins 10.2°C kl 22:28
Hæsti hiti mánaðar 17.5°C
Lægsti hiti mánaðar 10.2°C
Hæsti hiti ársins 22.5°C
Lægsti hit ársins -11.6°C
Mesta úrkoma 0.2 mm/h kl 5:00
Mánuðarúrkoma 6.2 mm
Ársúrkoma 395.2 mm
Sólaruppkoma 6:27
Sólsetur 20:18
Yfirlit dagsins
Yfirlit síðasta mánaðar
Um GPS kerfið


GPS eða Global Positioning System er kerfi til staðsetninga og leiðsögu búið til og rekið af varnamálaráðuneyti Bandaríkjanna (DOD, U.S. Department of Defense). Kerfið er ætlað til hernaðarnota og er rekið sem slíkt en almenningur getur notað það að nokkru leyti. Formlega var kerfið tekið í notkun 8. desember 1993 þegar nægilegur fjöldi gervitungla var kominn á braut um jörðu (24). Kerfið er byggt upp á þremur hlutum:


Geimhluti


Smelltu til að stækka Geimhluti GPS samanstendur af sérstökum gervitunglum sem senda radíómerki til jarðar. Gervitunglin eru 24, 21 sem eru nauðsynleg og 3 til vara, sem ganga á 12 klukkustunda brautum um jörðu í 20.200 km hæð. Þessar brautir ganga yfir sama stað á jörðinni einu sinni á tæpum 24 klukkustundum, þannig að staðsetning gervitungla yfir ákveðnum punkti á jörðinni færist fram um 4 mínútur á sólarhring. Brautirnar eru 6 með 4 gervitunglum á hverri en 60° eru á milli brauta. Brautinar ná 55° hæð frá miðbaug. Þessi afstaða brauta gerir það að verkum að frá hvaða punkti sem er á jörðinni eiga að sjást 5-8 gervitungl en hér á landi sjáum við einnig gervitungl sem eru fyrir norðan okkur eða hinum megin við jörðu og getum við séð allt að 11 tungl í einu.


Stjórnhluti


Smelltu til að stækka Stjórnhluti GPS kerfisins samanstendur af jarðstöðvum sem mæla og meta stöðu og brautir gervitunglanna á nokkrum stöðum umhverfis jörðina. Stjórnstöðin er í Falcon flugherstöðinni í Colorado í Bandaríkjunum. Stjórnstöðin sendir stöðugt leiðréttingar á upplýsingum um brautir (empheris) og tíma til gervitunglanna þannig að upplýsingar um brautarstöðu þeirra sé alltaf sem nákvæmastar.


Notendahluti


Smelltu til að stækka Notendahlutinn samanstendur af GPS móttökurum sem geta verið mismunandi að gæðum og gerð. GPS móttakararnir taka á móti radíómerkjum frá gervitunglum geimhlutans og breytir þeim í staðsetningu í fjórum víddum x,y,z og tíma. GPS móttakarar eru notaðir til leiðsögu, staðsetninga, tímamælinga auka annarra rannsókna.

Leiðsaga er hin upprunalegi tilgangur GPS kerfisins. GPS móttakarar eru gerðir fyrir flugvélar, skip, bíla og sem handtæki.

GPS kerfið er notað til nákvæmnisstaðsetningar t.d. vegna landmælinga og jarðvísinda þar sem mæla þarf rek jarðskorpunnar. Þær mælingar eru gerðar með tveimur eða fleiri landmælinga GPS móttökurum.

Landmælinga GPS móttakarar leiðrétta staðsetningar sínar með svipuðum hætti og DGPS tæki en nota aðra tækni til að staðsetninga þannig að möguleiki er á staðsetninganákvæmni innan við einn sentimetra. Til að ná þessari nákvæmni er nauðsynlegt að nota tvö eða fleiri tæki þar sem að minnsta kosti eitt er á þekktum punkti.

Tvennskonar möguleikar eru á mælingu, rauntímamælingu eða stöðumælingu. Rauntímamæling virkar þannig að GPS móttakari sem er á þekktum punkti sendir leiðréttingu á staðsetningu sinni með örbylgjusendi til tækis sem er á óþekktum punkti eða er á hreyfingu. Í stöðumælingu er mæligögnum safnað í tölvuminni GPS móttakaranna og síðan er reiknað úr mælingunni í sérstökum hugbúnaði.

Tímamerki GPS kerfisins eru notuð t.d. vegna stjarnfræðirannsókna, símakerfis, rannsóknastofa auk annarra nota, þar sem stilla þarf klukkur með mikilli nákvæmni.

Þar sem GPS kerfið er byggt til hernaðarnota þá geta hernaðaryfirvöld í Bandaríkjunum stjórnað nákvæmninni sem notendur fá eins og gert var fram til ársins 1990. Fyrir 1990 var staðan þannig að þeir sem höfðu heimild hernaðaryfirvalda til notkunar á kerfinu höfðu yfir svokölluðun nákvæmnishluta að ráða (PPS, Precise Position Service) og er þá nákvæmni staðsetningar notenda:

Lárétt: 22m.
Lóðrétt: 27.7m.
Tími: 100 nanósekúndur.

Þar sem hernaðaryfirvöld höfðu ekki áhuga á að almennir notendur hefðu aðgang að nákvæmnishluta kerfisins byggðu þau skekkju í kerfið sem veldur því að nákvæmni almenna hlutans er:

Lárétt: 100m.
Lóðrétt: 156m.
Tími: 340 nanósekúndur.

Þar sem nákvæmni almenna hlutans er ekki nægileg fyrir ýmsa notendur hefur verið byggt leiðréttingakerfi DGPS (Diffrential GPS). DGPS vinnur þannig að GPS tæki sem er staðsett á þekktum punkti mælir stöðugt og sendir með útvarpsbylgjum leiðréttingu á staðsetningunni þannig að GPS tæki með möguleika á móttöku þess merkis hafa möguleika á láréttri staðsetningu innan við 5m.

Landmælinga GPS tæki leiðrétta staðsetningu sína á svipaðan hátt en nota aðra tækni til að mæla fjarlægð frá gervitunglum þannig að möguleiki er á staðsetningu innan við einn sentimetra. Notuð eru tvö tæki sem geta verið í allt að 30km fjarlægð hvort frá öðru og samt mælt vegalengd milli tækjanna með nokkurra millimetra nákvæmni.

Í dag (Okt 2004) er GPS kerfið óruglað og með nýjum tækjum má fá nákvæmni allt niður að 4 m með venjulegu handtæki. Nákvæmnin getur verið breytileg vegna mismunandi aðstæðna í jónahvolfi og virkni í sólinni. Hægt er að skoða virknina á síðu hjá verkfræðistofunni, sjá hér að neðan.


Sólvirkni: Jónahvolf

Þjónusta: GPS landmælingar

Aðrir vefir: GPS vefslóðir

Heimasíður
-| Fréttir
  Dagskráin
  Sunnlenska
  Byggingarvísitala
  Morgunblaðið
  Vísir
-| Fyrirtæki
  Samorka
  TRS
-| GPS
  Trimble
  Ísmar
-| Jarðskjálftar
  Jarðskjálftamælir á Hvammstanga
  Hamfarir
  Jarðskjálftar á Íslandi
  Suðvestur Ísland
  Ísland
-| Leit
  Hvar
  Embla
  Leit.is
  Google
  Símaskrá
-| Starfsmenn
  Palli / Hlíð
  Rúnar blogsíða
-| Stofa
  Landmælingar Íslands
  Póstur starfsmanna
  Þelamerkurklúbbur
  Björgunarfélag Árborgar
-| Sveitarfélög
  Vatnsveita Árborgar
  Árborg-teikningaskrá
  Skeiða og Gnúpverjahreppur
  Landupplýsingavefur Árborgar
  Landupplýsingavefur Hveragerðis
  Suðurland.is
  Hrunamannahreppur
  Árborg
  Hveragerði
  Ölfus
-| Veður
  Veðurstofa Íslands
  Vegagerðin myndavélar
  Selfoss
  Geimveður
  Undrajörð - veðurupplýsingar
  Selfossflugvöllur
  Selás, veðurstöð
  Vegagerðin stöðvar